Jestem już na świecie. Widzę, słyszę i czuję! O sprawności sensorycznej u noworodka

By 1 sierpnia 2017Artykuły
Cute baby on white background.Close up headshot of a caucasian baby boy,four months old baby looking up

W momencie narodzin Waszego maluszka, a nawet wcześniej, działają u niego już wszystkie zmysły (w różnym stopniu). Najbardziej sprawny jest dotyk i ruch, ale węch również jest u niego całkiem dobrze rozwinięty. Natomiast wzrok dopiero będzie się kształtował. Zmysły, pozwalające Waszemu dzieciątku odbierać mnóstwo bodźców z zewnątrz, są niezwykle istotne i mają ogromne znaczenie w adaptacji bobasa do otoczenia oraz kontaktowania się z innymi – przede wszystkim z Wami, kochani Rodzice. W związku z tym w niniejszym artykule pragniemy zapoznać Was z ciekawostkami dotyczącymi sprawności zmysłów, jaką posiada Wasz niemowlak.

 
Czuję Wasz dotyk!
Czucie dla nowonarodzonego maluszka to główne narzędzie poznawania przez niego samego siebie i otaczającego świata. Zmysł ten rozwija się najwcześniej ze wszystkich, bo już w 6 – 8 tygodniu ciąży. Właśnie wtedy pojawia się wrażliwość na bodźce dotykowe w okolicy górnej wargi. Dotyk jest również niezbędny szkrabowi do nawiązywania z Wami emocjonalnej więzi. Wasze pieszczoty, całowanie, tulenie dzieciątka jest dla niego niezwykle ważne – daje mu poczucie bezpieczeństwa w różnych ułożeniach ciała, zbliża Was emocjonalnie do siebie, ale także uczy maleństwo kontaktowania się z innymi osobami. Zachęcamy Was, drodzy Rodzice, abyście jak najczęściej dotykali, głaskali, przytulali i kołysali swojego smyka. Możecie jego małymi rączkami gładzić Wasze włosy, usta, policzki – w ten sposób dostarczycie dzieciątku nie tylko nowych doznań dotykowych, ale także pozwolicie mu na lepsze poznanie Was samych i zacieśnienie relacji. Polecamy także masowanie ciałka maluszka – taka stymulacja wyciszy go i uspokoi, a także korzystnie wpłynie na jego układ nerwowy. Dzięki temu również Wy lepiej poznacie ciałko pociechy oraz dowiecie się, co najbardziej malca relaksuje.

 
Słyszę jak do mnie mówicie!
Wasz maluszek w pierwszych godzinach życia słyszy podobnie jak Wy podczas przeziębienia. Ciche dźwięki są dla niego niemalże niewykrywalne, co może być po części spowodowane przedostaniem się do ucha płynów podczas porodu. Pomimo tego bobas potrafi rozróżnić głośność, częstotliwość i długość dźwięków, a także zlokalizować ich źródło. Co ciekawe, Wasze maleństwo lepiej słyszy wysokie tony oraz preferuje raczej melodyjne głosy i wolniejsze tempo mówienia. To właśnie głos Mamy jest dla niego najbardziej pożądany i lubiany. Jak wynika z badań Anthony’ego DeCaspera i współpracowników, noworodki szybciej ssą sutek, gdy słyszą głos mamy aniżeli głos innej kobiety. Dlatego polecamy, drogie Mamy, abyście często mówiły i śpiewały swoim pociechom – to zapewni im poczucie bliskości oraz świadomość zdobycia Waszej uwagi, co jest mu potrzebne do prawidłowego rozwoju emocjonalnego, społecznego i intelektualnego. Rekomendujemy także czytanie noworodkowi tych samych bajek w takim samym rytmie, w jakim czytaliście je w czasie ciąży. Albowiem maluszek już w życiu płodowym uczy się układów dźwięków, a po wyjściu na świat takie doznania przywołują mu doświadczenia z łona i uspokajają go.

 
Lubię zapach i słodki smak mleka!
Wasze maleństwo przyszło na świat z pewnymi preferencjami smakowymi – zdecydowanie woli ono słodki i neutralny smak. Jest to możliwe do zaobserwowania już w życiu płodowym, kiedy dzieciątko wykazuje większą aktywność podczas połykania wód płodowych właśnie o takowym smaku aniżeli gorzkim, kwaśnym czy słonym. Wasz szkrab nie tylko woli smak mleka od innych, ale także potrafi odróżnić Mamę na podstawie zapachu jej piersi i pach!

 
Widzę, ale jeszcze niewyraźnie!
Wzrok u noworodka jest najmniej rozwiniętym zmysłem i najlepiej skupia się na przedmiotach odległych o 20 – 30 cm. Właśnie w takiej odległości znajduje się Twoja twarz, droga Mamo, kiedy karmisz maleństwo piersią. Możesz więc podczas tej czynności powoli przesuwać głowę i sprawdzić, czy dzieciątko kieruje wzrok w jej stronę. Wasz nowonarodzony skarb potrafi wykryć ruch, światło i wzory, jednak bez dostrzegania zbyt drobnych detali. Widzi świat w kolorach, ale może nie odróżniać odcieni błękitu, zieleni czy żółci. Wobec tego warto pokazywać maleństwu przedmioty o wyraźnie kontrastujących elementach.

 

 


Fotografia: © ivanko80

Źródła:
1. Brazelton T.B., Sparrow J.D., Rozwój dziecka od 0 do 3 lat, tł. A. Błaż, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Sopot 2013.
2. Czub M., Rozwój dziecka. Wczesne dzieciństwo, [w:] Niezbędnik Dobrego Nauczyciela, Seria I, Tom 1 [online], pod red. A. I. Brzezińskiej, Instytut Badań Edukacyjnych, Warszawa 2014, dostępny w Internecie: http://eduentuzjasci.pl/images/stories/publikacje/NDN/rozwoj/NDN_Rozwoj_dziecka_1_Wczesne_dziecinstwo.pdf
3. Kornas-Biela D., Z zagadnień psychologii prenatalnej, [w:] W imieniu dziecka poczętego, pod red. J.W. Gałkowskiego i J. Guli, wyd. drugie popr. i rozszerz., Katolicki Uniwersytet Lubelski, Instytut Jana Pawła II, Rzym–Lublin 1991.
4. Schaffer D.R., Kipp K., Psychologia rozwoju: od dziecka do dorosłości, tł. P. Sorensen, M. Wojtaś, Harmonia Universalis, Gdańsk 2015.
5. Spock B., Dziecko: pielęgnacja i wychowanie. Dziecko od noworodka do nastolatka. Poradnik dla nowoczesnych rodziców, uaktual. i rozszerz. R. Needlman, przeł. H. Burdon, Dom Wydawniczy REBIS, Poznań 2006.