Bobas gotowy by żyć! O bezwarunkowych odruchach u noworodka.

By 16 lipca 2017Artykuły
aa

Nasz kolejny artykuł będzie dotyczył bardzo ważnego zagadnienia jakim są odruchy maluszków. Jeszcze niedawno Wasze dzieciątko poznawało świat mieszkając w brzuszku Mamy, a Wy z niecierpliwością wyczekiwaliście momentu jego narodzin. Teraz, kiedy jest już na świecie, radujecie się chwilami, w których możecie przytulać, całować, dotykać ciałka malucha i obserwować jego ruchy. Jednak, czy patrząc na tego cudownego, drobniutkiego szkraba wydaje Wam się on zbyt delikatny, bezbronny i nieprzygotowany do życia? Nie obawiajcie się! Wasza pociecha jest na to gotowa – dzięki sprawnym zmysłom potrafi wychwycić, co dzieje się dookoła i w odpowiedni sposób na to reagować. Taką zdolność posiada dzięki wrodzonym bezwarunkowym (pierwotnym) odruchom, czyli powstającym już w życiu płodowym mimowolnym reakcjom na bodźce pochodzące z zewnątrz.
Zadaniem odruchów jest w pewnej mierze zapewnienie noworodkowi zabezpieczenia przed nieprzyjemnymi doznaniami, zaspokojenie podstawowych potrzeb, a także przygotowanie do kolejnych etapów rozwoju. Co ciekawe, są to reakcje występujące sekwencyjnie – każdy z odruchów pojawia się i wygasa w odpowiednim czasie, kiedy dziecko zdobywa nową umiejętność.
Poniżej przedstawiamy kilka z całego zestawu odruchów, w jakie natura wyposażyła Waszego maluszka. Zachęcamy do zapoznania się z nimi oraz zaobserwowania ich u bobasa.

 
Odruch Moro
Pojawia się w około 9 tygodniu życia płodowego i wiąże się z reakcją na nagły hałas, ból, dźwięk, czy też zmianę temperatury, światła bądź położenia ciała. Takie bodźce spowodują, że Wasz maluch wyprostuje ręce, odchyli głowę, zegnie nogi (wtedy pojawi się wdech), a następnie zbliży ręce do siebie, jakby chciał coś objąć (dochodzi do wydechu). Odruch ten wygasa w 2 – 4 miesiącu życia; pełni funkcję ułatwiającą noworodkowi wykonanie pierwszego oddechu oraz jest pomocny w przyszłym kontrolowaniu równowagi.

 
Odruch szukania
Pojawi się, kiedy dotkniecie okolicy policzka i ust maluszka. Wtedy on odwróci główkę w tym kierunku, wysuwając wargi i formując je w kształt ryjka. Odruch pojawia się w 24 – 28 tygodniu życia płodowego i wygasa w 3 – 4 miesiącu życia dzieciątka.

 
Odruch ssania
Możecie go wywołać poprzez włożenie czubka palca do ust szkraba – zacznie on go ssać. Odruch ten wygasa w okresie około 3 – 4 miesiąca życia, wówczas dzieciątko ssie tylko wtedy, gdy jest głodne, czuje zmęczenie bądź coś je przestraszy. Zarówno odruch szukania, jak i ssania umożliwiają bobasowi przyjmowanie pokarmu i są potrzebne do prawidłowego rozwoju mowy – stanowią przygotowanie do gaworzenia i mowy.
Możecie również zauważyć, że podczas ssania i połykania (np. w czasie karmienia) Wasza pociecha mimowolnie rusza dłonią, wykonując gniotące gesty – jest to tzw. reakcja Babkina.

 
Odruch Palmara (dłoniowo-chwytny)
Zauważyliście, że Wasze dzieciątko ma wyjątkowo dużo siły w dłoniach i wkładając w nie swoje palce, maluch tak mocno je zaciska, że jesteście w stanie go całego podnieść? Dzieje się tak właśnie dzięki odruchowi Palmara, pojawiającemu się w około 11 tygodniu ciąży. Zanika on w okresie 3 – 4 miesiąca życia i zostaje zastąpiony świadomym chwytaniem.

 
Jestem gotowy, ale potrzebuję Waszego ciepła!
Kochani Rodzice, pamiętajcie jednak, że Wasz maluszek niedługi czas temu żył w brzuszku Mamy, gdzie było mu bardzo ciepło, miękko, cicho i ciemno. Zaś opuszczenie tego miłego i bezpiecznego miejsca i zetknięcie się ze światem zewnętrznym: jasnym, zimnym i przepełnionym hałasem, to dla niego szokujące i niełatwe doznanie. Dlatego, by w pełni zaadaptować się do nowo poznawanego świata, potrzebuje od Was bardzo dużo ciepła i bliskości! Swoją fizyczną obecnością, czułością i gestami miłości sprawcie, by w tym ogromnym i pełnym nieznanego świecie, Wasz malutki skarb czuł się bezpiecznie i mógł ze spokojem się rozwijać.

 


Fotografia: © petunyia
Źródła:
1. Brazelton T.B., Sparrow J.D., Rozwój dziecka od 0 do 3 lat, tł. A. Błaż, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Dopot 2013.
2. Regan L., Twoja ciąża tydzień po tygodniu – czego możesz się spodziewać od poczęcia do porodu, tłum. J. Szołtysek, Edra Urban & Partner, Wrocław 2016.
3. Schaffer D.R., Kipp K., Psychologia rozwoju: od dziecka do dorosłości, tł. P. Sorensen, M. Wojtaś, Harmonia Universalis, Gdańsk 2015.